Η Χειροσφαίριση στην Α/θμια Εκπαίδευση

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ Α/ΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ  

                                             

Γιατί Χειροσφαίριση;

     Η χειροσφαίριση (χάντμπολ) είναι μια εξαιρετική αθλοπαιδιά η οποία εξυπηρετεί με τεράστια επιτυχία τους στόχους και τις επιδιώξεις της φυσικής αγωγής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και στην οποία συναντιούνται όλα τα απαραίτητα στοιχεία ενός επιτυχημένου μαθήματος φυσικής αγωγής στο δημοτικό σχολείο.

• είναι “easy start” αθλοπαιδιά, απόλυτα προσαρμοσμένη στο επίπεδο κινητικής ανάπτυξης των παιδιών ακόμη και της Α΄ δημοτικού. Αυτό συμβαίνει γιατί σαν αντικείμενο συνδυάζει απλές φυσικές κινήσεις όπως το τρέξιμο, τη ρίψη, το άλμα τις οποίες ήδη διαθέτουν τα παιδιά στο κινησιολόγιό τους και γιατί η μπάλα είναι τόσο μικρή που την κρατούν με τον πιο εύκολο τρόπο, μέσα στα χέρια τους!
• αποτελεί ένα εξαίρετο παιδαγωγικό εργαλείο γιατί η υψηλή προσαρμοστικότητα και δεκτικότητά της στις διαφορετικές ικανότητες, φύλα, σωματικά χαρακτηριστικά, διευκολύνει την αξιοποίηση των μαθητοκεντρικών στιλ διδασκαλίας, κρατά υψηλή την παρακίνηση των παιδιών για συμμετοχή, προάγει την ισότητα στο μάθημα, την ομαδικότητα και την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων.
• είναι μια «φιλική» αθλοπαιδιά προς τα παιδιά γιατί παίζεται στο έδαφος, έχει οικείες διαστάσεις και η επίτευξη του γκολ είναι πολύ εύκολη.
• είναι μια «φιλική» αθλοπαιδιά  προς τον εκπαιδευτικό Φ.Α. γιατί δεν έχει υλικοτεχνικές απαιτήσεις για να διεξαχθεί, είναι ευπροσάρμοστη ως προς τις διαστάσεις και παίζεται και από αγόρια και από κορίτσια και από μικτές ομάδες
• είναι μια “ανταποδοτική” δραστηριότητα αφού χαρακτηρίζεται ως υψηλής αερόβιας-αναερόβιας αξίας (Κοτζαμανίδης, 2002), που σημαίνει πως η εξάσκησή της παράλληλα ευνοεί την ανάπτυξη της αντοχής και η ταχυδυναμική φύση της επιβάρυνσης ευνοεί την ανάπτυξη δύναμης

Πότε Χειροσφαίριση;

     Από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού! Η ευκολία του χειρισμού της μικρής μπάλας με το ένα χέρι, οι δυνατότητες για έκφραση που δίνει στο παιδί αυτή η λεπτομέρεια, η χρηστική της αξία σαν μέσο για τη βελτίωση της συναρμογής του παιδιού και η παιγνιώδης της φύση αναδεικνύουν τη χειροσφαίριση σαν κατάλληλη δραστηριότητα για την εισαγωγή των παιδιών στις αθλοπαιδιές.
Οι διδακτικοί στόχοι της χειροσφαίρισης για το κάθε αναπτυξιακό στάδιο των παιδιών επιμερίζονται με βάση τα αντίστοιχα κινητικά και ψυχικά χαρακτηριστικά τους και τοποθετούνται ανά ηλικίες.
Παρ’ όλα αυτά οι στόχοι που τίθενται ανά ηλικία δε μπορούν να είναι απόλυτοι αφού το επίπεδο ανάπτυξης των παιδιών ποικίλει μεταξύ σχολείων και τμημάτων. Συνεπώς είναι στην κρίση του κ. Φ.Α. η πιθανή επικάλυψη στόχων από ηλικία σε ηλικία.

Μεθοδολογία

   Η διδασκαλία νέων δεξιοτήτων είναι καλύτερο να ακολουθεί μια μεθοδολογική σειρά που οδηγεί από το απλό στο σύνθετο και να αποφεύγεται η διδασκαλία τους κατ’ ευθείαν σε συνθήκες κανονικού παιχνιδιού. Η εξάσκηση να ξεκινά από την απλή εκτέλεση της δεξιότητας, να ακολουθεί η προσαρμογή της στο χώρο, στην αρχή στατικά, στη συνέχεια με κίνηση, χωρίς αντίπαλο, μετά με αντίπαλο, και τέλος  σε σύνδεση με άλλες δεξιότητες.

    Παράδειγμα μεθοδολογικής σειράς στην εξάσκηση στη ρίψη με άλμα: πρώτα χωρίς φορά απέναντι σε τοίχο ή συμπαίκτη/τρια, στη συνέχεια με βήματα, μετά μέσα στο γήπεδο με ρίψη προς το τέρμα, μετά από διάφορες θέσεις, μετά με τερματοφύλακα, μετά με στατικό αντίπαλο, μετά με κινούμενο αντίπαλο, μετά σε σύνδεση με διάφορους βηματισμούς και τέλος η δεξιότητα συνδέεται με διάφορες προσποιήσεις και πάσες και μπαίνει σε παιχνίδι με τροποποιημένες συνθήκες.

     Η οργάνωση των ασκήσεων ξεκινά από την ατομική εκτέλεση και καταλήγει σε συνεργασίες. Ανώτερη μορφή εξάσκησης πρέπει να αποτελεί η εκτέλεση των δεξιοτήτων σε  τροποποιημένες συνθήκες-καταστάσεις παιχνιδιού.
Για την καλύτερη εκμάθηση των δεξιοτήτων που διδάχτηκαν πρέπει να δοθούν ευκαιρίες για εξάσκηση και διασκέδαση των παιδιών. Προτείνεται η οργάνωση σχολικής ομάδας και δήλωση συμμετοχής της στο σχολικό πρωτάθλημα. Ακόμη πιο σημαντική όμως για τα παιδιά (κυρίως αυτών που δεν ξεχωρίζουν) θα ήταν η οργάνωση εσωτερικού πρωταθλήματος μίνι χάντμπολ του σχολείου. Τέλος, όπου αυτό είναι εφικτό, προτείνεται η παρακολούθηση ενός αγώνα χειροσφαίρισης και η ανάθεση εργασιών περιγραφικών ή σχετικών με τους κανονισμούς.

Πηγή:   Χριστοδουλίδης Τριαντάφυλλος, εκπαιδευτικός Φ.Α., PhD. Προπονητής Χειροσφαίρισης